نیم نگاهی به شعر پیغمبر زیبای من از علی سلطان نژاد

پیغمبر زیباے من‌!

 

دࢪ جواب دلبری‌هایم، شرو؏ ناز کن

پای چشمان سیه را، دࢪ جهانم باز کن

 

گیره‌ی موبند را، از گیسوان خود دَرار

سردی آغوش من را، با تنت اهواز کن

 

منکه شاعر گشتنم،با چشم زیبای تو شد

حضرت انگیزه‌ ام، کشف رموز راز کن

 

راه‌و رسم‌ خوب‌رویان‌جهان،بد‌عہدی‌است

بشکن‌ این رسم‌ کھن، اسب وفا را تاز کن

 

بوی عطر بکر گندم‌زار موهایت بیار

پرده‌ی عاشق شدن را، با لبت آغاز کن

 

دست بر مویم بِکِش، پیغمبر زیبای من

آتش ‘نمرود’ لب‌ها را بُکُش، اعجاز کن

 

عشق را با حسرت دیدار خود زیبا نما

احتمال دیدنت را ، کم‌ کَمَك ابراز کن

 

زندگی شیرینی لبخندهای ریز توست

حکم‌ خوشبختی‌ من‌ را،با لبت احراز کن

 

زیر و بم‌ های تنت، اسرار پنهان توٵند

دست‌ من‌ را، با جهان مبهمت دمساز کن

 

علی سلطانی‌نژاد

اردےبھشت_ ۹۸

.

.

.

مطلب زیر ، ابتدا پای شعر و در صفحه ی شاعر

محترم نوشته شد و برای بیشتر و بهتر دیده و

خوانده شدن این غزل و غزل های زیبای دیگر

شاعر تصمیم به انتشار آن در قسمت نقدهای ادبی

سایت گرفتم …

.

.

.

 

به دلیل آن که ما غزل را با حافظ بیش از همه

و با سعدی و مولوی در رتبه های بعدی شناخته ایم

اسلوب خاصی از این قالب در ذهن مان ثبت شده است

که بر اساس این اسلوب غزل بیت محور است و ارتباط

افقی در آن بسیار قوی تر از ارتباط عمودی است ، اگرچه

هر بیت در دو مصرع خویش دارای ارتباط عمودی

بسیار محکمی است .

تصویر هر بیت عموما در دو مصراع گسترده می شود و

غالبا از موازنه ای خاص برخوردار است که دو سوی

تصویر را تشکیل می دهد و در این میان شاعر

از خرده تصویرها و یا تشابیه مرکب استفاده می کند و

از آن جا که اساس تصویر بر این موازنه استوار است هر چه

ارتباط کشف و ایجاد شده در دوسوی آن بدیع تر باشد و تازه تر

تصویر خلق شده زیباتر است و دارای لذت ادراک فراوان تر .

 

در شعر پیش رو شاعر در مواردی بسیار این هنجار را رعایت کرده است

و از زیبایی های اش سود برده است که به چند مورد اشاره ای گذرا

می نمایم ؛

۱) بیت اول بر ارتباط ناز با چشم استوار است و در کنار آن شاعر از

پای چشم به عنوان آرایه ی تشخیص ، ناز و باز جناس و … به عنوان

خرده تصویر استفاده کرده است .

۲) در بیت دوم اگر‌چه تصاویر زیبا و بکری خلق شده است اما موازنه

قوی نیست چرا که باز کردن مو با ایجاد گرما ارتباط چندانی ندارد

مگر آن که باز کردن گیسو شروعی باشد برای عریان شدن که چندان

در فرم‌ و محتوا نمی نشیند ، اما موبند در این مصراع با باز در مصراع

دوم بیت پیشین تضاد زیبایی دارد .

۳) در بیت سوم شاعر شدن با حضرت انگیزه دو سوی موازنه است

اما کشف رموز راز می تواند هم باز کردن چشم باشد و هم برداشتن

حجاب در تناسب با مصراع دوم بیت پیشین و گرمای تن .

۴) در بیت بعد نیز مانند ابیات پیشین موازنه استوار است

بر معشوق و آن چه که به او مربوط می شود و البته باز هم

کنار زدن پرده ها پرده در این بیت ایهام بسیار زیبایی

نیز دارد که با توجه به لب در بین قبل می توان آن را

در معنای گام موسیقی نیز در نظر گرفت .

۵) موازنه ی بین پیغمبر و نمرود نیز بسیار خوش نشسته است

اگر چه موازنه ای آشکار است و نیازی به کشف ندارد

ولی از آنجا که در تصویر نمرود و لب و آتش تازگی

خاصی وجود دارد این موازنه نیز بدیع می نماید و زیبا

۶) زیر و بم های تن باز هم علاوه بر معنای اصلی

به معنای موسیقایی آن نیز دلالت می کنند و باز هم جهان

مبهم و نامکشوف تن معشوق برای شاعر که به زعم من همین

مفهوم در تمام طول شعر مانند زنجیری نامریی ارتباط عمودی

خوبی در شعر ایجاد کرده است که همه ی تصاویر تقریبا

بر حول آن می چرخند و شاعر با زیرکی از آن سود جسته است

در جهت استحکام پایه های غزل اش ، در مورد اسرار پنهان

به دید من حشوی هر چند کوچک وجود دارد چرا که سرّ خود

دلالت بر پنهان بودن دارد پس صفت پنهان نمی تواند بگیرد

و نیازی هم ندارد …

 

اما در پایان باز هم از این قلم توانا سپاسگزارم که با غزل های

دلنشین خود گرمای خاصی به این محفل مجازی بخشیده است …

 

نویسنده: محبوبه اکبری

1 پاسخ
  1. سید عبدالقدوس ساداتی
    سید عبدالقدوس ساداتی می گوید

    با سلام
    شعر برادرمان آقای سلطان نژاد , مملو است از حال خوب
    به خوبی جاذب هر گوش و هر خیالی می تواند باشد. روحی در سرتاسر آن موج میزند که خاصیتی نامیرایی به او بخشیده است.
    پیشاپیش از نقد سنجیده وظریف سرکار حانم اکبری سپاسگزارم , شخصا بنده استفاده بردم.
    یک نکته جهت پیشنهاد به ذهن بنده خطور کرد. در بیت دوم مصرع اول , واژه ی پایانی (درار) , بدلیل محاوره ای بودن و هم بدلیل نداشتن ارتباط با گیره موبند شایسته بود استفاده نشود.
    گشودن با گیره ی موبند ارتباط قویتری دارد” گیره ی موبند را بگشا از آن گیسوی قیر “

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *