محمود کیانوش

<span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;>محمود کیانو</span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;><span;><span;>ش</span;></span;>
<span;>پدر شعر کودک ایرا</span;><span;><span;>ن</span;></span;></span;>

<span;>محمود کیانوش (زاده </span;><span;>۱۲ </span;><span;>شهریور </span;><span;>۱۳۱۳ </span;><span;>در مشهد) محقق، شاعر و نویسنده معاصر است. گستره آثار او علاوه بر شعر و داستان، زمینه‌های دیگری چون ترجمه، نقد ادبی و داستان‌های کودکان را در بر می‌گیرد. بر همه اینها باید آثار روزنامه‌نگاری وی را نیز افزود. وی بیشتر برای کودکان شعر می سراید و ملقب به “پدر شعر کودک” در ایران می باشد</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>داستان او در نوجوانی در مسابقه داستان‌نویسی دانش آموزان سراسر کشور برندهٔ مقام اوّل شد</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>او از پیشگامان شعرهای منثور آهنگین است و مجموعهٔ شعرهای آهنگینش با عنوان «شکوفهٔ حیرت» (</span;><span;>۱۳۳۴–۱۳۳۸) </span;><span;>انتشار یافت. کیانوش از جمله شاعران معاصری است که اشعاری ساده و بی پیرایه می سراید. اشعار او در وصف انسان و طبیعت است و رابطه آنها بیشتر جنبه تعقل و منطق دارد تا احساس و عاطفه در واقع میتوان گفت شعر کیانوش   بازتاب اندیشه ها و تاملات او درباره انسان و طبیعت است. شعرهایی که او در آنها به پیوند و ارتباط ذاتی انسان و طبیعت می پردازد، از زیبایی ویژه ای بر خوردارند کیانوش شاعری است که ذهنش سرشار از مسائل مردم است. در مجموع کیانوش شاعری است که با بیانی ساده و روشن و توصیف زیبای طبیعت و ارتباط انسان با آن اشعار موثر و دلنشینی را آفریده است</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>اوّلین ترجمهٔ او به صورت کتاب، رمان «به خدایی ناشناخته» اثر جان اشتاین بک است که در سال </span;><span;>۱۳۳۶ </span;><span;>منتشر شد</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>کیانوش مدتی عضو هیئت تحریریه و همچنین سردبیر مجلّهٔ «صدف» و چهار دوره هم سردبیر مجلّهٔ «سخن» بود. </span;><span;><span;> </span;></span;>
<span;>کیانوش هم‌اکنون (</span;><span;>۱۳۹۹) </span;><span;>در لندن با همسرش پری منصوری که نویسنده و مترجم است، زندگی می‌کند. آن‌ها دو فرزند به نامهای کاوه و کتایون دارند</span;><span;><span;>.</span;></span;>

<span;>- کتابشانسی</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;>شمار آثار کیانوش از </span;><span;>۸۰ </span;><span;>فزون‌تر است. از مهم‌ترین آثار وی می‌توان این عناوین را براساس کتابخانه ملی ایران نام برد</span;><span;><span;>:</span;></span;>

<span;>- شعر</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;><span;>شکوفه حیرت (مجموعه شعر)</span;></span;>
<span;><span;>ساده و غمناک (مجموعه شعر)</span;></span;>
<span;><span;>ماه و ماهی در چشمه باد (مجموعه شعر)</span;></span;>
<span;><span;>قصیده‌ای برای همه (یک شعر بلند)</span;></span;>
<span;><span;>آب‌های خسته (مجموعه شعر)</span;></span;>
<span;><span;>خرخاکی‌ها، یونجه‌ها و کلاغ‌ها (مجموعه شعر)</span;></span;>
<span;><span;>ناگهان انسان و زمینش (یک شعر بلند)</span;></span;>
<span;>از پرنده‌ها و انسان (مجموعه شعر، به انگلیسی) ترجمه شد</span;><span;><span;>ه</span;></span;>

<span;>- رمان</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;>مرد گرفتار، تهران: سازمان کتاب‌های جیبی، </span;><span;>۱۳۴۳</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>برف و خون (با اسم مستعار دیگنو دِه آلابنتزا)، تهران: آگاه، </span;><span;>۱۳۵۶</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>حرف و سکوت، تهران: فاروس، </span;><span;>۱۳۵۸</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>غوّاص و ماهی، ت‍ه‍ران‌: ش‍ب‍اه‍ن‍گ‌، </span;><span;>۱۳۶۸</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>در آفاق نفس، ت‍ه‍ران‌: س‍روش‌، </span;><span;>۱۳۸۲</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>باغی در کویر، تهران: آفرینش‏‫، </span;><span;>۱۳۸۶.‬</span;><span;><span;>‬</span;></span;>
<span;>این آقا کی باشند؟، تهران: مروارید‏‫، </span;><span;>۱۳۸۹.‭</span;><span;><span;>‬</span;></span;>
<span;>اسم نمی خواهد (حدیث نفس)، لندن: بی‌نا، </span;><span;>۲۰۱۰</span;><span;><span;>؛ تهران: انتشارات فرهنگ جاوید.</span;></span;>
<span;>آی، زندگی!، لندن: بی‌نا، </span;><span;>۲۰۱۲</span;><span;><span;>؛ تهران: فرهنگ جاوید.</span;></span;>
<span;>سفر شک و سؤال، لندن: بی‌نا، </span;><span;>۲۰۱۳</span;><span;><span;>؛ تهران: فرهنگ جاوید.</span;></span;>

<span;>-داستان کوتاه</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;>غصّه‌ای و قصّه‌ای، ت‍ه‍ران‌: سازمان کتاب‌های پرنده آبی‏‫، </span;><span;>۱۳۴۴.</span;><span;><span;>‬</span;></span;>
<span;>در آنجا هیچ‌کس نبود، تهران: زوار‏‫، </span;><span;>۱۳۴۵.</span;><span;><span;>‬</span;></span;>
<span;>آینه‌های سیاه، تهران: انتشارت نیل، </span;><span;>۱۳۴۹</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>و بلا آمد و شفا آمد، تهران: بی‌نا، </span;><span;>۱۳۵۲</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>در طاس لغزنده، ت‍ه‍ران‌: آب‍ان‍گ‍اه‌، </span;><span;>۱۳۷۹</span;><span;><span;>.</span;></span;>

<span;>- نمایشنامه</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;>از خون سیاوش، ت‍ه‍ران‌: ق‍طره‌، </span;><span;>۱۳۸۴</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>علامت سؤال، تهران: قطره‏‫، </span;><span;>۱۳۸۸.‬</span;><span;><span;>‬</span;></span;>

<span;>-  </span;><span;><span;><span;>رمان و داستان کوتاه برای کودک و نوجوان:</span;></span;></span;>
<span;>آدم یا روباه (رمان)، تهران: بی‌نا، </span;><span;>۱۳۴۸</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>از بالای پلۀ چهلم (مجموعۀ داستان کوتاه)، تهران: اندیشه، </span;><span;>۱۳۵۶</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>دهکدۀ نو (مجموعۀ داستان کوتاه)، ت‍ه‍ران‌: اشرفی‏‫، </span;><span;>۱۳۵۷.</span;><span;><span;>‬</span;></span;>
<span;>از کیکاووس تا کیخسرو (بازنویسی سه داستان سهراب، سیاوش، و فرود از شاهنامۀ فردوسی)، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>حمّامی‌ها و آب‌انباری‌ها، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>خودنویس آبی و گل سرخ (رمان)، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، </span;><span;>۱۳۹۲</span;><span;><span;>.</span;></span;>

<span;>- نقد ادبی</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;>بررسی شعر و نثر فارسی معاصر (مجموعه مقالات)، تهران: مانی، </span;><span;>۱۳۵۳</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>ن‍ظم‌، ف‍ض‍ی‍ل‍ت‌ و زی‍ب‍ای‍ی‌ (ت‍أم‍لات‍ی‌ در ه‍ن‍ر و ادب‍ی‍ات‌)، ت‍ه‍ران‌: آگ‍اه‌‏‫‬، </span;><span;>۱۳۶۹</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>زن و عشق در دنیای صادق هدایت و نقدی تحلیلی و تطبیقی بر بوف کور، لوس آنجلس: شرکت کتاب‏‫، </span;><span;>۱۳۸۲</span;><span;><span;>؛ تهران: فرهنگ جاوید.</span;></span;>
<span;><span;>بردار این‌ها را بنویس، آقا!، لندن: بی‌نا، بی‌تا؛ تهران: فرهنگ جاوید.</span;></span;>
<span;>شعر فارسی در غربت.</span;>

<span;>- ترجمه‌ها</span;><span;><span;><span;>:</span;></span;></span;>
<span;>به خدای ناشناخته، جان استاین‌بک، تهران: آبشار، </span;><span;>۱۳۳۶</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>زن‍ی‌ ک‍ه‌ گ‍ری‍خ‍ت‌، دی. اچ. لارنس، تهران: آبشار، </span;><span;>۱۳۳۷</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>س‍رزم‍ی‍ن‌ و م‍ردم‌ ژاپ‍ن‌، ژوزف‍ی‍ن‌ وآن‌، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب‏‫، </span;><span;>۱۳۴۲</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>س‍ی‍ر روز در ش‍ب‌، یوجین اونیل، سازمان کتاب‌های پرنده آبی‏‫‏‏، </span;><span;>۱۳۴۴</span;><span;>؛ چاپ دوم: تهران: اشرفی‏‫‏‏، </span;><span;>۱۳۵۷</span;><span;><span;>؛ چاپ سوم، تهران: فرهنگ جاوید.</span;>
<span;>پ‍روان‍ه‌ه‍ای‌ س‍پی‍د: چهل‌وچهار اثر از بیست‌وسه نویسنده بزرگ جهان، تهران: آذر‏‫، </span;><span;>۱۳۴۵</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>ع‍ش‍ق‌ در م‍ی‍ان‌ ک‍وم‍ه‌ه‍ای‌ ی‍ون‍ج‍ه‌، دی‌. اچ‌. لارن‍س‌، تهران: اشرفی، </span;><span;>۱۳۴۵</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>م‍ال‍ون‌ م‍ی‌م‍ی‍رد، ساموئل بکت، نیل‏‫‏‏، </span;><span;>۱۳۴۷</span;><span;>؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، </span;><span;>۱۳۹۹</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>خانه برناردا آلبا، فدریکو گارسیا لورکا، تهران: نیل، </span;><span;>۱۳۴۸</span;><span;>؛ چاپ دوم: تهران: اف‍راز، </span;><span;>۱۳۸۵</span;><span;>؛ چاپ سوم: تهران: قطره‏‫، </span;><span;>۱۳۸۸</span;><span;><span;>.</span;>
<span;>داستان یک پولی، برتولت برشت، ترجمه هوشنگ پیرنظر، ترجمه اشعار از محمود کیانوش، تهران: نیل‏‫‏‏‏، </span;><span;>۱۳۴۹</span;><span;><span;>؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید.</span;></span;>
<span;>آن‌ها زنده‌اند، آثول فوگارد، تهران: بی‌نا، </span;><span;>۱۳۵۰، </span;><span;>تجدید چاپ، تهران: قطره‏‫، </span;><span;>۱۳۸۸</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>میمون گلی کوچولو، کارلو کلودی، اندیشه، </span;><span;>۱۳۵۰</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>ب‍چ‍ه‌ه‍ای‌ ع‍م‍وت‍ام‌، ریچارد رایت، نیل، </span;><span;>۱۳۵۱</span;><span;><span;>؛ تجدید چاپ، تهران: انتشارات وال.</span;></span;>
<span;>در انتظار بربرها، کنستانتین کاوافی، تهران: انتشارات زمان، </span;><span;>۱۳۵۱</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>ب‍ازگ‍ش‍ت‌ ب‍ه‌ زادب‍وم‌، امه سزر، تهران: آگاه‫، </span;><span;>۱۳۵۴</span;><span;><span;>.</span;>
<span;>سلام و خداحافظ، آثول فوگارد، تهران: بی‌نا، </span;><span;>۱۳۵۵</span;><span;>؛ تجدید چاپ: تهران: قطره‏‫، </span;><span;>۱۳۸۸</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>ب‍رف‌ و خ‍ون‌، دی‍گ‍ن‍وه‌ آل‍اب‍ان‍ت‍زا، تهران: آگاه‏‫، </span;><span;>۱۳۵۶</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>سی‌زوئه بانسی مرده است، آثول فوگارد، تهران: بنگاه نشر اندیشه‏‫، </span;><span;>۱۳۵۶</span;><span;>؛ چاپ دوم: تهران: قطره‏‫، </span;><span;>۱۳۸۸</span;><span;><span;>.</span;>
<span;>جلاد، پر لاگرکویست، تهران: آگاه، </span;><span;>۱۳۵۷</span;><span;><span;>؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید.</span;></span;>
<span;>ه‍اوائ‍ی‌: گ‍وه‍ر اق‍ی‍ان‍وس‌ آرام‌، اسکار لوئیس، تهران: ش‍رک‍ت‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ ع‍ل‍م‍ی‌ و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، </span;><span;>۱۳۷۳</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>خ‍ن‍ده‌ ن‍ی‍ش‍ت‍ر: داس‍ت‍ان‌ه‍ای‌ طن‍زآم‍ی‍ز از ن‍وی‍س‍ن‍دگ‍ان‌ ج‍ه‍ان‌‏ (گزیده و ترجمه)، تهران: زلال‏‫، </span;><span;>۱۳۷۴</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>ش‍ع‍ر ب‍ه‌ ش‍ع‍ر: اش‍ع‍اری‌ از ش‍اع‍ران‌ ج‍ه‍ان‌ (گردآوری)، ک‍ان‍ون‌ پ‍رورش‌ ف‍ک‍ری‌ ک‍ودک‍ان‌ و ن‍وج‍وان‍ان‌، </span;><span;>۱۳۸۰</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>مرگ و دختر، آریل دورفمن، تهران: فرهنگ جاوید، </span;><span;>۱۳۹۷</span;><span;><span;>.</span;></span;>
</span;></span;></span;></span;>

<span;>- نمونه اشعار</span;><span;><span;>:</span;></span;>
<span;> </span;><span;><span;> </span;></span;>
<span;>(۱</span;><span;><span;>)</span;></span;>
<span;><span;>مادرم، خسته‌ای، بیا بنشین</span;></span;>
<span;>این همه کار کرده‌ای، بس نیست</span;><span;><span;>؟</span;></span;>
<span;><span;>غیر از تو، بگو در این خانه</span;></span;>
<span;>ای عزیز همه، مگر کس نیست</span;><span;><span;>؟</span;></span;>
<span;>صبح پیش از تمام ما بیدا</span;><span;><span;>رص</span;></span;>
<span;><span;>می‌شوی، کار می‌کنی تا شب</span;></span;>
<span;><span;>با دو خورشید مهربان در چشم</span;></span;>
<span;><span;>با بهار تبسمی لبخند</span;></span;>
<span;><span;>آخر شب که ما همه خوابیم</span;></span;>
<span;>باز هم، مادرم، تو بیدار</span;><span;><span;>ی</span;></span;>
<span;><span;>ذره‌ای خستگی نمی‌فهمم</span;></span;>
<span;>تو مگر آفریده‌ی کاری</span;><span;><span;>؟</span;></span;>
<span;><span;>گاه در طول روز، در خانه</span;></span;>
<span;>کاری از ما بخواه، مادر جا</span;><span;><span;>ن</span;></span;>
<span;><span;>دل من سوخت بس که مظلومی</span;></span;>
<span;>آه داری گناه، مادر جا</span;><span;><span;>ن</span;></span;>
<span;><span;>مادرم، من که دخترت هستم</span;></span;>
<span;><span;>باید امروز همدمت باشم</span;></span;>
<span;>شاد باشم، اگر تو هم شاد</span;><span;><span;>ی</span;></span;>
<span;><span;>هم که غمناک از غمت باشم</span;></span;>
<span;><span;>من اگر کار خانه را کم کم</span;></span;>
<span;>از تو در کودکی نگیرم یا</span;><span;><span;>د</span;></span;>
<span;>می‌‌شوم پاک تنبل و بی عا</span;><span;><span;>ر</span;></span;>
<span;>می‌رود زندگامی‌ام بر با</span;><span;><span;>د</span;></span;>
<span;>فکر خود نیستی، چه باید کرد</span;><span;><span;>!</span;></span;>
<span;><span;>فکر من باش، مادرم، آخر</span;></span;>
<span;>مثل تو مادری شوم فرد</span;><span;><span;>ا</span;></span;>
<span;>من که امروز دخترم، مادر</span;><span;><span;>!</span;></span;>

<span;>(۲</span;><span;><span;>)</span;></span;>
<span;>در بهاری سر</span;><span;><span;>د</span;></span;>
<span;>مرغ زیبایی نشسته شادمان بر شاخۀ اندوه</span;><span;><span;>!</span;></span;>
<span;>سادگی افتاده همچون شبنمی از دیدۀ مهتا</span;><span;><span;>ب</span;></span;>
<span;>در سکون حیرتی خامو</span;><span;><span;>ش</span;></span;>
<span;>بر عقیق بوتۀ اعجا</span;><span;><span;>ب</span;></span;>

<span;><span;>زندگی چون کودکی تنهاست</span;></span;>
<span;>ساده و غمنا</span;><span;><span;>ک</span;></span;>
<span;><span;>اشک سردی همچو مروارید</span;></span;>
<span;><span;>می‌دود در جام چشمانش</span;></span;>
<span;>می‌چکد بر خا</span;><span;><span;>ک</span;></span;>

<span;><span;>زندگی زیباست</span;></span;>
<span;>ساده و مغمو</span;><span;><span;>م</span;></span;>
<span;><span;>چون غزالی در کنار چشمه‌ای، در خلوت جنگل</span;></span;>
<span;>مانده از دیدار جفت گمشده محرو</span;><span;><span;>م</span;></span;>
<span;><span;>دیده‌اش از انتظاری جاودان لبریز</span;></span;>

<span;><span;>زندگی چون کودکی تنهاست</span;></span;>
<span;>ساده و غمنا</span;><span;><span;>ک</span;></span;>
<span;>زندگی زیباست</span;><span;><span;>.</span;></span;>

<span;>(۳</span;><span;><span;>)</span;></span;>
<span;><span;>یک گل، ده گل، صد تا گل</span;></span;>
<span;><span;>این‌جا، آن‌جا، هر جا گل</span;></span;>
<span;><span;>دامن، دامن، فروردین</span;></span;>
<span;><span;>می‌روید بر دل‌ها گل</span;></span;>
<span;><span;>باغ و دره پُر گل شد</span;></span;>
<span;><span;>کوه و دشت و صحرا گل</span;></span;>
<span;>لب‌ها را گل خندان کر</span;><span;><span;>د</span;></span;>
<span;>شد از شادی لب‌ها گل</span;><span;><span;>.</span;></span;>

<span;>(۴</span;><span;><span;>)</span;></span;>
<span;><span;>کودک من، بهارِ من</span;></span;>
<span;>مایه‌ی افتخار من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>عیدت مبار</span;><span;><span;>ک</span;></span;>

<span;>کودک مهربان من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>بلبل خوشزبان من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>عیدت مبار</span;><span;><span;>ک</span;></span;>

<span;>ای گل خوبروی من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>طوطی قصه‌گوی من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>عیدت مبار</span;><span;><span;>ک</span;></span;>

<span;>کودک من، امید من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>بخت خوش سفید من</span;><span;><span;>،</span;></span;>
<span;>عیدت مبار</span;><span;><span;>ک</span;></span;>

<span;>جمع‌آوری و نگارش: #</span;><span;>لیلا_طیبی (رها)</span;>

<span;>ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ</span;>
<span;><span;>منابع</span;></span;>

<span;>- ویکی‌پدیا</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;>- سایت کتابخانه ملی ایران</span;><span;><span;>.</span;></span;>
<span;><span;>- وبلاگ رسمی محمود کیانوش: شعر جهانی (جان و جهان محمود کیانوش)</span;></span;>
<span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;><span;>- کانال تلگرامی شعر و ادب فارسی.</span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;></span;>

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

لطفا امتیاز دهید*

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *