سرخ‌تر از کارناوال، سبز تر از ناشعر

نقد کتاب: “آشپزی در کانون خانواده”

 مولف: بابک سلیمی زاده
منتقد: ساریا ابرا

نقد:
هر شعر، با ساختار مناسب و همنشینی صحیح کلمات ،دست به خلق زیبایی ولذت خوانش می زند. در این کتاب با ایجادفضاهای مناسبِ پلی فونیک و استفاده از طنز به القای اعتراض به مخاطب پرداخته شده؛ به همین دلیل از آن می توان به عنوان یک کارناوال یادکرد.
مولف سعی کرده با ایجاد رابطه های بینامتنی و گاهی باتغییرِ طنز گونه ی  اثارِ شاعرانِ بزرگی همچون سعدی ،حافظ و فروغ فرخزاد( در اشعارِ آزمایش ادرار ،) و رابطه ی پیرامتنی با حوادث سیاسی و اتفاقاتِ روز مثلِ : اخبار پخش شده در رادیو bbc ، برگزاری مسابقات ورزشی ،بکار بردن اسامی بازیگران و استفاده از اگهی های بازرگانی به ایجاد چند صدایی بپردازد وبه خوبی از عهده ی ان برامده است.

ذکر چند مثال برای درک بهتر نکاتِ ذکر شده الزامی ست:
دستانم را در طاقچه میکارم/ کیرم را در باغچه میکارم(  ازمایش ادرار)
ای رنج من نابرده سرنج چگونه میسر شدی (تصلیب)
از اهن به میان یکی کمربند/ ادب از که اموختی (الکل صنعتی)
ولی ای همای رحمت (عشقال)
اشاره به رستم وشاهانامه ( ماتحت)
گل های علی دایی( عشقال)
اشاره به اعدام صدام ( میخ)
هواداران تیم رئال مادرید( عشقال)
اشاره به کارتون حاج زنبور عسل و ربط دادنش به حاجیان در مکه (عشقال)

استفاده از کلماتِ  ” می داشتم” ،” اندکی” ،” لیکن”  ،” اری” در اشعارِ ازمایش ادرار والکل صنعتی  کاربردی ندارد و زبان را به آرکائیک نزدیک می کند.

اگر تکرار کلمات به مبحثِ هرمونوتیک اثر کمک کند، قابل قبول است ولی در اشعارِ  الکلِ صنعتی ( ده بارکلمه ی گوریل تکرار شده) ،شهروند ( تکرار زیادِ کلمه ی زرافه و فعلِ می شود) و عشقال ( تکرارِ اضافه ی پرمرغ) نه تنها بار معنایی اثر رابالا نبرده، بلکه به مقوله ی طنز هم کمکی نمی کند.

در کتاب اموزش اشپزی  به وفور از تکنیک فاصله گذاری و چند صدایی کردنِ اشعار استفاده شده است.
استفاده از بخش هایی از ترانه ها ( بیا تا بریم سفر دوبی دوبی در شعر عشقال)،نوحه ها( کرده ام سر توی خیمه بخورم خورشت قیمه/ بگو یا حسین حسین)، استفاده از اوا هایی مثلِ ( اخ؛اوخ،هوووم …) وتغییر فونت و همینطور تغییر زبان نوشتاری به لوگو( در شعر میخ ، سرخ تر از شعر و شیشه ترشی و سرخ تر از شعر) با تکنیک فاصله گذاری و چند صدایی کردن اشعار کمک بسزایی کرده است ؛البته در اکثر موارد ،این فاصله گذاری ها با اثر هارمونی ندارد و بیشتر ایجاد طنز کرده تا معنا گرایی. نمونه های دیگری از چند صدایی و فاصله گذاری را در ادامه ذکر می کنم:
چوپون داریم نمی ذاریم  ( سرخ تر از شعر)
در باده باد کرده ایم کونی گشاد کرده ایم ( سرخ تر از شعر)

به کار بردن کلماتی مانند : “جهندم ، بعله،می بنگیم”  را نمی توان به عنوان یک تکنیک مخصوص شاعر تلقی کرد چرا که گاهی از ان استفاده شده و بیشتر از تکنیک ، به لوگو شبیه است . ولی بازیِ  لفظی _ معنایی  با کلمات در بعضی موارد به زیبایی و هرمونوتیک اثر کمک کرده است مانند:
شعر عشقال:
سوگند و گند و گنده تر وگوه
رانده و راننده
تاجر و جر
ع و عین و عزرائیل
به زنم و بزنم
لیگ و دیگ و تهدیگ

در قسمت هایی از کتاب با تقطیع نامناسب و حشو مواجه هستیم که اجرا و فرم اثر را دچار مشکل کرده است؛ مانندِ:
من لالا میکنم در شعرِ” وای او نخود نبود او خودش بود” ( من حشو است)
یک نفر یک مبارزه است/ چند نفر چندین مبارزه است/ هزاران نفر هزاران مبارزه است ( توضیح واضحات و حشو زیادی دارد)
تو/ من را/…( تقطیع نامناسب در شعر عشقال)

در کل این کتاب سعی شده با تغییر قسمت هایی از اثارِ براهنی ،حافظ ،سعدی و… وهمین طور با استفاده از کلمات همخوان و قافیه دار ، طنز و ریتم جدیدی ایجاد شود و نوعی اعتراض و جنون در قالب چند صدایی کردن اشعار به نمایش گذاشته شود.در بعضی موارد دچار تکرار زیاد وصرفأ بازی لفظی با کلمات هستیم که لطمه ی زیادی به اشعار زده است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *